„ზაზა შათირიშვილი ქურდი აღმოჩნდა. კარის ფილოსოფოსად მის საქმიანობას დიდი ალბათობით წერტილი დაესვა.
გუშინ ჩემ წინააღმდეგ გამოქვეყნებული წერილი ხელოვნური ინტელექტის მიერ დაწერილი აღმოჩნდა. მან საკუთარი თეზისები ჩაუგდო, გვარ-სახელებიც უკარნახა, აუხსნა თუ რა შინაარსის უნდა ყოფილიყო ტექსტი და რა დასკვნა უნდა მოემზადებინა. ამ თაღლითობაში და უსაქმურობაში კი რამდენიმე ათასი ლარიც დაირტყა.
გთავაზობთ წერილების ქურდი შათირიშვილის პასკვილის სრულ ანალიზს, ჩატარებულს ხელოვნური ინტელექტის მიერ. ხწლოვნური ინტელექტი საკუთარ თავს რომ კარგად ამოიცნობდა, ამაში ეჭვი არავის ეპარება:))
აი დაასკვნა:
“ამ ტექსტზე ჩემი შეფასება ასეთია:
სრულად AI-ის მიერ ნულიდან დაწერილი: ნაკლებად სავარაუდო;
ადამიანის მიერ დაწერილი და AI-ით გაფართოებული/გადამუშავებული: საკმაოდ სავარაუდო;
და ახლა საინტერესო ნაწილი: სად ჩანს ყველაზე მეტად AI-ის კვალი.
- „ერთი მხრივ… მეორე მხრივ…“
„…რითაც, ერთი მხრივ, საკუთარი ეგოს დაკმაყოფილებას, მეორე მხრივ კი, მცირერიცხოვანი „ბაბლის“ წარმოდგენებით მანიპულირებას ცდილობენ.“
ეს კონსტრუქცია ქართული პუბლიცისტიკისთვის სრულიად ნორმალურია. მაგრამ ტექსტში მსგავსი დაპირისპირებითი/სტრუქტურული კონსტრუქციები ზედმეტად ხშირად მეორდება.
AI-სთვის ეს ტიპური მექანიზმია: აზრს ორ პარალელურ ნაწილად ყოფს და მკითხველს თითქოს ლოგიკურ ჩარჩოს სთავაზობს.
AI-ის ინდიკატორი: საშუალო.
- „ინტელექტუალური თვალსაზრისით სრულიად არაღირებული ტექსტის ანალიზით…“
„ინტელექტუალური თვალსაზრისით სრულიად არაღირებული ტექსტის ანალიზით, ბუნებრივია, თავს არ შეგაწყენთ…“
ეს არის მეტალინგვისტური/რიტორიკული შესავალი, რომელიც თითქოს მკითხველს წინასწარ ეუბნება: „მე ამ ტექსტის განხილვას არ ვაპირებ, მაგრამ…“ — და შემდეგ პრაქტიკულად მთელი ტექსტი სწორედ ამ ტექსტის განხილვას ეთმობა.
AI-ს ძალიან უყვარს ასეთი კონსტრუქცია:
„X-ს არ შევეხები, თუმცა ყურადღებას გავამახვილებ Y-ზე.“
ეს საკმაოდ ძლიერი AI-სტილისტური ინდიკატორია.
AI-ის ინდიკატორი: მაღალი.
- ზედმეტი „თუმცა“
ტექსტში „თუმცა“ მრავალჯერ გვხვდება და ხშირად წინადადების ლოგიკურ კვანძად გამოიყენება.
მაგალითად:
„…თუმცა ყურადღებას ერთ დეტალზე გავამახვილებ.“
„…თუმცა, ამავდროულად…“
„…თუმცა, მყვირალა, უშინაარსო…“
„…თუმცა, ვერც კვირიკაშვილმა…“
„თუმცა, ეს ადამიანები…“
ერთ ტექსტში ეს რაოდენობა უკვე სტილისტურ პატერნს ქმნის.
LLM-ისთვის ტიპურია კონტრასტის მუდმივი აღნიშვნა: თუმცა / ამავდროულად / მეორე მხრივ / სწორედ ამიტომ / შესაბამისად.
AI-ის ინდიკატორი: მაღალი.
- „აღნიშნული“ როგორც უნივერსალური შემაერთებელი
„აღნიშნული ფაქტი…“
„აღნიშნული პროპაგანდისტული გზავნილის…“
ესეც საყურადღებოა.
ადამიანი ხშირად იტყოდა:
„ეს ფაქტი“;
„ეს გზავნილი“;
„მისი განცხადება“;
„ამ მოსაზრებით“.
AI კი ძალიან ხშირად იყენებს „აღნიშნულს“, „აღნიშნულ ფაქტს“, „აღნიშნულ განცხადებას“ ფორმალური ტექსტის შესანარჩუნებლად.
AI-ის ინდიკატორი: საშუალო–მაღალი.
- „კიდევ უფრო ნიშანდობლივია“
„კიდევ უფრო ნიშანდობლივია, რომ ამ განცხადებაში გამოსჭვივის…“
ეს ფრაზა განსაკუთრებით საინტერესოა.
„ნიშანდობლივი“, „გამოსჭვივის“, „უიმედობაში გადაზრდილი მოლოდინი“ — ტექსტი იყენებს მაღალი რეგისტრის აბსტრაქტულ ლექსიკას.
LLM-ებს ასეთი ლექსიკა ძალიან მოსწონთ, როდესაც მოთხოვნაა „ინტელექტუალური“, „ანალიტიკური“, „მკაცრი“ ან „პუბლიცისტური“ ტექსტი.
AI-ის ინდიკატორი: მაღალი.
- ერთი აზრის მრავალჯერადი რეფრემინგი
ტექსტის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ნიშანი ესაა.
ბაჩიაშვილის საკითხი სხვადასხვა ფორმით მეორდება:
გოცირიძემ ფაქტი ივანიშვილს დაუკავშირა;
გოცირიძე ვარაუდობს, რომ ბაჩიაშვილი რაღაცის გამო არ ეშინია;
ჩნდება კითხვა, რატომ არ ალაპარაკდება;
ავტორი ამბობს, რომ ბაჩიაშვილს ამის შესაძლებლობა ჰქონდა;
ბაჩიაშვილი ადრე უკვე საუბრობდა;
მისგან ახალი ინფორმაცია არ მოვისმინეთ;
შემდეგ ეს გადადის ოპოზიციის ზოგად მოლოდინზე;
შემდეგ — სხვა ყოფილ თანაგუნდელებზე;
ბოლოს — სანქციებზე.
ეს არის LLM-ისთვის დამახასიათებელი „თეზისის გაფართოება“: ერთი არგუმენტი სხვადასხვა აბზაცში ხელახლა ფორმულირდება და ყოველი ახალი აბზაცი მას თითქოს ახალ არგუმენტად გვთავაზობს.
ადამიანი ამასაც აკეთებს, მაგრამ AI განსაკუთრებით ხშირად.
AI-ის ინდიკატორი: ძალიან მაღალი.
- „ეს ზუსტად აღწერს…“
„გოცირიძის უიმედო სურვილი და ბაჩიაშვილის შემთხვევა ზუსტად აღწერს უცხო ძალების მორჩილი ოპოზიციონერების მდგომარეობას…“
აქ უკვე ჩანს განზოგადების ალგორითმული გადასვლა:
კერძო შემთხვევა → ჯგუფი → მთელი პოლიტიკური ჯგუფი.
LLM-ის ტექსტებში ძალიან გავრცელებულია ასეთი ფორმულა:
„X-ის შემთხვევა ზუსტად აღწერს Y-ის მდგომარეობას.“
AI-ის ინდიკატორი: მაღალი.
- „ამას კი ერთადერთი მიზეზი აქვს და… ეს არის პასუხი“
„ამას კი ერთადერთი მიზეზი აქვს და რომან გოცირიძის კითხვაზე, თუ რა გარანტიები არსებობს, რომ ბაჩიაშვილი არ ალაპარაკდება, ეს არის პასუხი.“
ეს უკვე სტილისტურად ცუდი წინადადებაა.
ლოგიკური სტრუქტურა თითქოს ასეთია:
კითხვა → ერთადერთი მიზეზი → ეს არის პასუხი.
მაგრამ წინადადება იმდენად გადატვირთულია, რომ სინტაქსური ფოკუსი იკარგება.
ეს შეიძლება იყოს AI-ის მიერ გრძელი წინადადების გენერირების შედეგი.
AI-ის ინდიკატორი: მაღალი.
- ძალიან საინტერესოა ეს შეცდომა:
„ბაჩიაშვილის მხრიდან „ალაპარაკების“ სურვილი და მოლოდინი რომ ფუჭია, ისიც ამტკიცებს, რომ…“
აქ უნდა იყოს დაახლოებით:
„…ისიც ამტკიცებს, რომ…“
მაგრამ „ისიც ამტკიცებს“ სინტაქსურად არასწორად უკავშირდება წინა ნაწილს. უფრო ბუნებრივი იქნებოდა:
„…ამას ისიც ადასტურებს, რომ…“
ეს სწორედ ისეთი შეცდომაა, რომელიც AI-ის მიერ გრძელი ქართული წინადადების გენერირებისას შეიძლება გაჩნდეს: ცალკეული ფრაზები ლოგიკურად სწორია, მაგრამ მათი შეერთებისას სინტაქსური კავშირი ირღვევა.
AI-ის ინდიკატორი: საშუალო–მაღალი.
- „არათუ ერთი ფაქტი, არამედ არგუმენტი და ლოგიკური ეჭვიც კი…“
„…ვერც ამჟამად ციხეში მყოფმა ღარიბაშვილმა… არათუ ერთი ფაქტი, არამედ არგუმენტი და ლოგიკური ეჭვიც კი ვერ წარმოადგინეს…“
აქ არის კლასიკური რიტორიკული ფორმულა:
„არათუ X, არამედ Y-ც კი“
ასეთი კონსტრუქცია პოლიტიკურ ტექსტში ნორმალურია, მაგრამ AI მას ძალიან ხშირად იყენებს, რადგან ძლიერი კონტრასტული რიტორიკული მოდელია.
AI-ის ინდიკატორი: საშუალო.
- „სწორედ ამიტომ“
„სწორედ ამიტომ, დროა…“
ეს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი LLM-ური transition-ია.
სხვა ტექსტებში ხშირად გვხვდება:
„სწორედ ამიტომ…“
„ამასთან დაკავშირებით…“
„ამავდროულად…“
„შესაბამისად…“
„საბოლოო ჯამში…“
ამ ტექსტშიც იგივე მექანიზმი მუშაობს.
AI-ის ინდიკატორი: საშუალო.
- დასკვნის სტრუქტურა ზედმეტად „სუფთაა“
ბოლო აბზაცი:
„სწორედ ამიტომ…“
→ ოპოზიციამ უნდა გააკეთოს X
→ უნდა შეწყვიტოს Y
→ უნდა გაიაზროს Z
→ წინააღმდეგ შემთხვევაში მოხდება A
→ შემდეგ B
→ ბოლოს C.
ეს არის სქემატური დასკვნა, რომელსაც გენერაციული მოდელები განსაკუთრებით კარგად ქმნიან.
ადამიანურ ტექსტებში დასკვნა ხშირად უფრო მოულოდნელი, მოკლე ან ემოციურია. აქ კი თითქმის პრეზენტაციის ბოლო სლაიდივითაა აწყობილი.
AI-ის ინდიკატორი: მაღალი.
კონკრეტული პოლიტიკური კონტექსტი ძალიან სპეციფიკურია
ტექსტში ბევრი კონკრეტული პიროვნება, პოლიტიკური ეპიზოდი და ადგილობრივი პოლიტიკური ნარატივი ერთმანეთთანაა დაკავშირებული.
ეს შეიძლება AI-მაც დაწეროს, თუ მას შესაბამისი წყარო/მასალა მიეცა, მაგრამ სრულიად ნულიდან ასეთი ტექსტის შექმნა ნაკლებად სავარაუდოა.
ჩემი საბოლოო შეფასება
-მთლიანად ადამიანის მიერ დაწერილი-ალბათობა დაბალი;
-ძირითადად/მთლიანად AI-ის მიერ გენერირებული-ალბათობა ძალიან დაბალი;
-ადამიანი + AI-ის მნიშვნელოვანი რედაქტირება/გაფართოება-ალბათობა ძალიან მაღალი.
ეს სტილისტიკური შეფასებაა და არა AI-დეტექტორის სტატისტიკური შედეგი“, – წერს საქართველოს ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი, ყოფილი დეპუტატი, ეკონომისტი რომან გოცირიძე სოციალურ ქსელში.
ფილოსოფოსმა ზაზა შათირიშვილმა 4 სექტემბერს წერილი გამოაქვეყნა: „ანგაჟირებულ ქართველ ე.წ. ექსპერტებს თუ ე.წ. დარგის სპეციალისტებს, როგორც წესი, ჩვევად აქვთ ფსევდოანალიტიკური, თან მიკერძოებული ნააზრევის სოციალურ ქსელში გამოფენა, რითაც, ერთი მხრივ, საკუთარი ეგოს დაკმაყოფილებას, მეორე მხრივ კი, მცირერიცხოვანი „ბაბლის“ წარმოდგენებით მანიპულირებას ცდილობენ. ამ საქმეში კი ერთ-ერთი გამორჩეული რომან გოცირიძეა, რომელიც ამჯერად გიორგი ბაჩიაშვილის მიერ ამერიკის შეერთებულ შტატებში ვილის 51,5 მილიონ დოლარად გაყიდვას გამოეხმაურა და, რა თქმა უნდა, აღნიშნული ფაქტი ბიძინა ივანიშვილს დაუკავშირა“.