GUARDIANGE – ირანი და ისრაელი აცხადებენ, რომ ერთმანეთზე თავდასხმები შეწყვიტეს მას შემდეგ, რაც აპრილში ზავის დადების შემდეგ პირველად ორმა ქვეყანამ ცეცხლი გაცვალა. ამის შესახებ BBC იტყობინება.
ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ ორშაბათს განაცხადა, რომ მისი ქვეყანა „ამ ეტაპზე“ ცეცხლს წყვეტს, თუმცა მან ხაზი გაუსვა, რომ ირანისა და ჰეზბოლას წინააღმდეგ ბრძოლა „არ დასრულებულა“.
ეს მოხდა რამდენიმე საათში მას შემდეგ, რაც ირანის შეიარაღებულმა ძალებმა განაცხადეს, რომ შეწყვიტეს ოპერაციები ისრაელისთვის „მტკივნეული პასუხის“ გაცემის შემდეგ.
თეირანი „უფრო მკაცრი და გამანადგურებელი ზომების“ გატარებით დაიმუქრა, თუ ისრაელი მეტ დარტყმას განახორციელებდა, მათ შორის ლიბანში, სადაც ისრაელის ძალები ირანის მიერ მხარდაჭერილ დაჯგუფება „ჰეზბოლას“ ებრძვის.
თეირანმა კვირას ისრაელის მიმართულებით რაკეტები ისროლა ბეირუთზე განხორციელებული დარტყმის საპასუხოდ.
ისრაელმა ორშაბათს, გამთენიისას უპასუხა და ისლამურ რესპუბლიკაში სამხედრო ობიექტები დაბომბა.
თეთრმა სახლმა დაადასტურა, რომ ტრამპმა ნეთანიაჰუს კრიზისის განსახილველად დაურეკა. ისრაელის ოფიციალურმა პირმა განაცხადა, რომ ისრაელმა საჰაერო დარტყმები მისი თხოვნით შეწყვიტა.
კითხვაზე, თუ როგორ დაარწმუნა ნეთანიაჰუ ირანზე თავდასხმის შეწყვეტაში, ტრამპმა უპასუხა: „მე მხოლოდ ვთქვი: „გონივრული უნდა ვიყოთ. ჩვენ ძალიან ახლოს ვართ ძალიან ძლიერი, ძალიან კარგი შეთანხმების ხელმოწერასთან“.
ტრამპმა ნეთანიაჰუს შესახებ თქვა: „თუ მე მას რამეს ვეტყვი, ის ამას აკეთებს“.
პრეზიდენტმა ამერიკულ საინფორმაციო გამოშვება Axios-ს განუცხადა, რომ მან ისრაელის პრემიერ-მინისტრს უთხრა, რომ შესაძლოა მარტო აღმოჩნდეს ბრძოლაში, თუ ირანთან ომს დაუბრუნდება.
„მე ვუთხარი: „ბიბი, ფრთხილად იყავი, თორემ მალე მარტო იქნები“, – ციტირებს მის სიტყვებს Axios-ი.
ორშაბათს, სატელევიზიო განცხადებაში ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ მან ტრამპს უთხრა, რომ „ისრაელს აქვს თავდაცვის სრული უფლება და ჩვენ მას საჭიროებისამებრ ვიყენებთ“.
ისრაელის ხელისუფლების ცნობით, კვირას ორმხრივი დარტყმები ორშაბათს დილითაც გაგრძელდა და ირანმა იერუსალიმის, ცენტრალური და სამხრეთ ისრაელის მიმართულებით კიდევ უფრო მეტი რაკეტა ისროლა.
ისრაელის თავდაცვის ძალებმა (IDF) განაცხადეს, რომ საჰაერო დარტყმების მეორე ტალღის სამიზნე ირანის სამხრეთ-დასავლეთ ქალაქ მაჰშაჰრში მდებარე ნავთობქიმიურ კომპლექი იყო, სადაც ისრაელის სამხედრო წარმომადგენლის თქმით, ბალისტიკური რაკეტებისთვის გამოყენებული ქიმიკატები იწარმოება.
ირანის საგანგებო სიტუაციების სამსახურის ხელმძღვანელმა, ჯაფარ მიადფარმა, საინფორმაციო სააგენტო „ტასნიმთან“ ინტერვიუში განაცხადა, რომ ავიადარტყმების შედეგად მაჰშაჰრში 14 ადამიანი, თეირანში კი ერთი დაშავდა.
ლიბანის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით კი, ორშაბათს, სამხრეთ ლიბანში, ტვიროსზე ისრაელის მიერ განხორციელებული დარტყმის შედეგად ხუთი ადამიანი დაიღუპა და რვა დაიჭრა. წითელი ჯვრის თქმით, დაშავებულებს შორის მათი ოთხი მაშველიც იყო.
ამასობაში, „ჰეზბოლამ“ განაცხადა, რომ ორშაბათს დილით სამხრეთ ლიბანში ისრაელის არმიის მანქანებისა და ჯარისკაცების ჯგუფს რაკეტები ესროლა.
ტრამპმა საჯაროდ მოუწოდა ორივე ქვეყანას, „დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ „სროლა“, რადგან ისინი საფრთხეს უქმნიდნენ ვაშინგტონსა და თეირანს შორის მოლაპარაკებებს რეგიონული ომის დასრულების შესახებ შეთანხმებაზე.
„ისრაელი და ირანი… ცეცხლის დაუყოვნებლივ შეწყვეტას გეგმავენ! „მშვიდობის“ შესახებ საბოლოო მოლაპარაკებები მიმდინარეობს, თუმცა უმეცრება ან სისულელე ხელს შეუშლის“, – დაწერა მან Truth Social-ზე.
ომი 28 თებერვალს დაიწყო, როდესაც ისრაელმა და აშშ-მ ირანზე ერთობლივი თავდასხმა განახორციელეს, რის შედეგადაც უზენაესი ლიდერი აიათოლა ალი ხამენეი და რამდენიმე სხვა მაღალი თანამდებობის პირი მოკლეს.
საომარი მოქმედებები სწრაფად გავრცელდა ახლო აღმოსავლეთში, რადგან ირანმა საპასუხოდ რაკეტები და დრონები გაუშვა ისრაელისა და სპარსეთის ყურის არაბული ქვეყნების მიმართულებით, სადაც აშშ-ის სამხედრო ობიექტებია განთავსებული. ირანმა ასევე ეფექტურად დაბლოკა ჰორმუზის სრუტე, რამაც ნავთობის ფასის ზრდა გამოიწვია.
ლიბანი კონფლიქტში 2 მარტს ჩაერთო, როდესაც „ჰეზბოლამ“ ისრაელის მიმართულებით რაკეტები ისროლა ხამენეის მკვლელობის საპასუხოდ. ისრაელმა ლიბანს საჰაერო დარტყმებით და ქვეყნის სამხრეთის მნიშვნელოვანი ნაწილზე სახმელეთო შეჭრით უპასუხა.
აშშ-ის შუამავლობით ისრაელისა და ლიბანის მთავრობებს შორის მიღწეული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება საომარი მოქმედებების დასრულებას ვერ უზრუნველყოფს. „ჰეზბოლამ“ უარყო შეთანხმება და მოითხოვა ისრაელის ძალების ლიბანიდან სრული გაყვანა.
ბოლო კვირების განმავლობაში აშშ ისრაელს აიძულებდა, შეემცირებინა თავისი კამპანია, რათა ირანთან უფრო ფართო შეთანხმებისთვის სივრცე დაეტოვებინა, რადგან თეირანმა მოითხოვა, რომ შეთანხმება ლიბანში კონფლიქტსაც უნდა მოიცავდეს.
ამერიკული საინფორმაციო სააგენტო Axios-ის ცნობით, ისრაელის დარტყმები განხორციელდა მიუხედავად იმისა, რომ პრემიერ-მინისტრ ნეთანიაჰუს პრეზიდენტმა ტრამპმა უთხრა, რომ არ მიეღო საპასუხო ზომები, რადგან ის ისედაც გაბრაზებული იყო, რომ მისი გაფრთხილებები ბეირუთზე თავდასხმის თავიდან აცილების შესახებ იგნორირებული იყო.
მანამდე, როგორც იტყობინებიან, მან Financial Times-ს განუცხადა, რომ ისრაელის პრემიერ-მინისტრი იძულებული იქნება დაეთანხმოს ნებისმიერ შეთანხმებას, რომელსაც აშშ ირანთან მიაღწევს, რადგან მას „არჩევანი არ ექნება“.
„მე ყველაფერს ვაკეთებ. ის არ აკეთებს ამას“, – ციტირებს გამოცემა ტრამპის სიტყვებს.
ისრაელის ელმა აშშ-ში, იეხიელ ლეიტერმა, X-ზე დაწერა: „მსოფლიოში არც ერთი თავმოყვარე ქვეყანა არ მოითმენს ასეთ თავდასხმას და არც ისრაელი“.
ირანის მთავარმა მომლაპარაკებელმა, მოჰამედ ბაქერ ყალიბაფმა, ორშაბათს საღამოს Telegram-ზე გამოაქვეყნა პოსტი, სადაც ნათქვამია, რომ „ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევები და საზღვაო ბლოკადები“ – აშშ-ის მიერ ირანის პორტების ბლოკადასთან დაკავშირებით – „ბოლო დროს დაძაბულობის მიზეზი გახდა“. მან დასძინა: „ჩვენ არ ვაპირებთ ბრძოლას ან მოლაპარაკებას, მაგრამ ჩვენ ვიბრძოლებთ და მოლაპარაკებას ჩვენთვის ხელსაყრელ დროს ვაწარმოებთ“.
ქვეყნის „წამებულთა ფონდის“ მონაცემებით, ირანში ომის დროს სულ მცირე 3,468 ადამიანი დაიღუპა. ირანის ადამიანის უფლებათა დამცველი აქტივისტების საინფორმაციო სააგენტოს (HRANA) ცნობით, აშშ-სა და ისრაელის თავდასხმების შედეგად დაღუპულთა რიცხვი 3,636-ს შეადგენს, მათ შორისაა 1,701 მშვიდობიანი მოქალაქე.
ლიბანზე ისრაელის თავდასხმების შედეგად კი 3,613 ადამიანი დაიღუპა, აცხადებს ქვეყნის ჯანდაცვის სამინისტრო. უწყება მსხვერპლის შესახებ ინფორმაციაში არ აცალკევებს მებრძოლებსა და მშვიდობიან მოსახლეობას.
ისრაელის ხელისუფლების ცნობით, ირანის მიერ ისრაელზე განხორციელებული სარაკეტო თავდასხმების შედეგად 20 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა, ხოლო ოკუპირებულ დასავლეთ სანაპიროზე ოთხი პალესტინელი. ისრაელ-ლიბანის საზღვრის ორივე მხარეს, „ჰეზბოლასთან“ ბრძოლების დროს, ოცდაათი ისრაელელი ჯარისკაცი და ოთხი მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა.
ადგილობრივი ხელისუფლებების ცნობით, კიდევ 29 ადამიანი დაიღუპა ირანის მიერ ბაჰრეინზე, ქუვეითზე, კატარზე, საუდის არაბეთსა და არაბთა გაერთიანებულ საემიროებზე თავდასხმების შედეგად.
ირანში ომის დაწყების შემდეგ, ცამეტი ამერიკელი სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა, მათგან შვიდი სპარსეთის ყურეში ირანის თავდასხმების შედეგად.