GUARDIANGE – ირანი აცხადებს, რომ ბაჰრეინსა და ქუვეითში მდებარე ამერიკულ სამხედრო ობიექტებს ესხმის თავს, რაც აშშ-ის მიერ ათობით ირანულ სამიზნეზე განხორციელებული დარტყმების საპასუხო იერიშია.
აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ (Centcom) სამშაბათს გვიან ღამით განაცხადა, რომ მათ 80-ზე მეტ სამიზნეს დაარტყეს, მათ შორის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის (IRGC) 60-ზე მეტ მცირე ზომის გემს.
ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, დარტყმები ქეშმის კუნძულებზე, ბანდარ აბასსა და სირიკზე განხორციელდა, რის შედეგადაც რამდენიმე ადამიანი დაშავდა.
თავდასხმების ფონზე, ბაჰრეინის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განგაშის სირენა ჩართო.
„ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის საზღვაო და საჰაერო ძალებმა, ერთობლივი სარაკეტო და დრონების მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციის ფარგლებში, იერიში მიიტანეს 85 მნიშვნელოვან ამერიკულ სამხედრო ობიექტზე სალმანის პორტში, აშშ-ის მეხუთე ფლოტის ტერიტორიაზე, ბაჰრეინში“, – ნათქვამია IRGC-ის განცხადებაში.
ირანის სამხედრო ძალებმა ასევე განაცხადეს, რომ მათ ქუვეითში მდებარე ალი ალ-სალემის საჰაერო ბაზა დაბომბეს, რაც მოჰყვა აშშ-ის სამხედრო დარტყმებს „ჰორმოზგანის პროვინციისა და მაჰშაჰრის სანაპირო ზოლის გასწვრივ სანაპირო ბაზებისა და სამოქალაქო ობიექტების წინააღმდეგ“.
ქუვეითის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ დღეს დილით დაგმო „ირანის განმეორებითი საზარელი აგრესია“.
განცხადებაში ნათქვამია, რომ ეს „თავხედური აგრესიები“ ძირს უთხრის დაძაბულობის შემცირებისა და დარტყმების მცდელობებს „იმ დროს, როდესაც მიმდინარეობს რეგიონალური და საერთაშორისო ძალისხმევა დეესკალაციისკენ“.
საგარეო საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომ ქუვეითი იტოვებს უფლებას, „მიიღოს ყველა საჭირო ზომა“ საკუთარი უსაფრთხოების დასაცავად.
ამასობაში, კატარის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა მაჯედ ალ-ანსარიმ განაცხადა, რომ კატარი ირანს „სრულ პასუხისმგებლობას“ აკისრებს სამშაბათს, სრუტის მახლობლად გემ „ალ-რეკაიატზე“ განხორციელებულ მიზანმიმართულ თავდასხმაზე.
სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ ცალკე პოსტში საუდის არაბეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ ირანმა სრუტის გადაკვეთისას საუდის არაბეთის ტანკერი „ვადიანი“ დაბომბა.
აშშ აცხადებს, რომ მისი დარტყმები ირანის მიერ ბოლო დღეებში ჰორმუზის სრუტეში მოძრავ კომერციულ გემებზე თავდასხმების საპასუხოდ განხორციელდა. თეირანს ამ თავდასხმებზე პასუხისმგებლობა პირდაპირ არ აუღია.
მანამდე, ნატოს გენერალურმა მდივანმა მარკ რუტემ განაცხადა, რომ აშშ-ის დარტყმები „აბსოლუტურად აუცილებელი“ იყო და ირანი „გემებზე თავდასხმის გამო ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევაში“ დაადანაშაულა.
ანალოგიურად, ირანის პარლამენტის სპიკერმა და მთავარმა მომლაპარაკებელმა, მოჰამედ ბაღერ ღალიბაფმა, აშშ დაადანაშაულა ე.წ. ურთიერთგაგების მემორანდუმის (MoU) დარღვევაში, „სრუტეში ირანის მიერ შეტანილი ცვლილებების დარღვევით“.
მისი თქმით, აშშ განუწყვეტლივ იმუქრებოდა ირანზე თავდასხმით და ნავთობზე სანქციების აღდგენით.
ღალიბაფი ასევე აცხადებს, რომ სამხრეთ ირანზე კვლავ განხორციელდა თავდასხმები და ისრაელის მხრიდან სამხრეთ ლიბანში „აგრესია“ გაგრძელდა.
„ბულინგისა და გამოძალვის ეპოქა დასრულდა. ეს არსად მიდის. ჩვენ არ ვნებდებით“, – ამბობს ის X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში.
ივნისში თეირანმა და ვაშინგტონმა ხელი მოაწერეს 14-გვერდიან ურთიერთგაგების მემორანდუმს, რომლის მიზანიც იყო ცეცხლის შეწყვეტის გახანგრძლივება და კონფლიქტის დასრულება „ყველა ფრონტზე“. მის პირობებს შორის იყო ჰორმუზის სრუტის ხელახლა გახსნის ვალდებულება, აშშ-ის მიერ ირანის წინააღმდეგ სანქციების მოხსნის სანაცვლოდ.
შეთანხმება ასევე მოიცავს ირანის „აღდგენისთვის“ 300 მილიარდი დოლარის ღირებულების გეგმას და აშშ-ის მიერ ირანის წინააღმდეგ „ყველა სახის სანქციის“ გაუქმებას.
თუმცა, ის არ ეხება ირანის ბირთვული პროგრამის რთულ საკითხს – რომელიც აშშ-ის მიერ ომის დაწყების ერთ-ერთ მიზეზად დასახელდა.
კონფლიქტის დროს ირანი ცდილობდა სრუტეზე თავისი სუვერენიტეტის დამკვიდრებას, მათ შორის „სპარსეთის ყურის სრუტის ორგანოს“ შექმნით, რომელიც, მისი თქმით, „უსაფრთხო გადაადგილების ნებართვებს“ განაგებდა.
თუმცა, შეთანხმებაში აღნიშნულია, რომ ირანი „ყველაფერი გააკეთებს“, რათა კომერციული გემების უსაფრთხოდ გავლა სრუტეში – უფასოდ – მინიმუმ 60 დღის განმავლობაში უზრუნველყოს.