GUARDIANGE – აშშ ირანის წინააღმდეგ ზედიზედ მეექვსე ღამეა, რაც საჰაერო დარტყმებს ახორციელებს, – განაცხადა აშშ-ის სამხედრო ძალებმა.
აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ (Centcom) განაცხადა, რომ თავდასხმები მიზნად ისახავდა „ირანის სამხედრო შესაძლებლობების შემდგომ დაქვეითებას“.
ირანის სახელმწიფო მედიამ, როგორც ჩანს, ესკალაციის ფონზე გაავრცელა ინფორმაცია, რომ აშშ-მ სამოქალაქო ინფრასტრუქტურაზე, მათ შორის ხიდებზე, რკინიგზის სადგურსა და აეროპორტზე თავდასხმა განახორციელა. BBC-მ დაადასტურა თავდასხმა ჰორმოზგანის პროვინციაში, ბანდარ აბასის დასავლეთით მდებარე ერთ ხიდზე.
აშშ-ის სარაკეტო დარტყმების შედეგად ასევე დაიბომბა ჰორმუზის სრუტის მახლობლად, ქეშმის კუნძულის მიმდებარე ტერიტორია ასევე ბანდარ აბასსა და ბუშერში ის ადგილები, სადაც ატომური ელექტროსადგური მდებარეობს.
აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის ცნობით, დარტყმები განხორციელდა „სანაპირო მეთვალყურეობისა და საჰაერო თავდაცვის ობიექტებზე, სამხედრო ლოჯისტიკურ ინფრასტრუქტურასა და საზღვაო შესაძლებლობებზე“.
კვირის დასაწყისში აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანის ხიდებსა და ელექტროსადგურებს დაემუქრა, თუ ქვეყანა მოლაპარაკებებს არ დაუბრუნდება.
მას შემდეგ, რაც ტრამპმა აპრილში განაცხადა, რომ აშშ ირანში სამოქალაქო ინფრასტრუქტურას, მათ შორის ხიდებსა და ელექტროსადგურებს დაბომბავდა, გაეროს ადამიანის უფლებათა კომისარმა, ვოლკერ ტურკმა, განაცხადა, რომ „მშვიდობიან მოსახლეობასა და სამოქალაქო ინფრასტრუქტურაზე განზრახ თავდასხმა ომის დანაშაულია“.
1949 წლის ჟენევის კონვენციები ომის დროს კრძალავს თავდასხმებს იმ ობიექტებზე, რომლებიც მშვიდობიანი მოსახლეობისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.
ირანმა პარასკევს განაცხადა, რომ მან ქუვეითსა და ბაჰრეინში აშშ-ის სამხედრო ინფრასტრუქტურა დაბომბა, მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონი ირანის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე ირანშაჰრის აეროპორტის, სანაპირო ბანდარ ხამირში მდებარე რკინიგზის სადგურისა და საპორტო ქალაქში ხუთი ხიდის დაბომბვაში დაადანაშაულა.
სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო IRNA-ს ცნობით, ავიადარტყმების შედეგად შვიდი ადამიანი დაიღუპა.
ამერიკის ცენტრალურმა სარდლობამ ასევე განაცხადა, რომ საზღვაო ქვეითები ომანის ყურეში ნავთობტანკერზე ავიდნენ, რაც აშშ-ის მიერ ირანის პორტების განახლებული ბლოკადის ნაწილია, რომელიც სამშაბათს ღამით დაიწყო.
მან დასძინა, რომ „სამი კომერციული გემი გადამისამართდა, რომლებიც ბლოკადის გარღვევას ცდილობდნენ“.
ცენტრალური სარდლობის ცნობით, აშშ-ის ძალებმა ირანის პორტების წინა ბლოკადის დროს, 13 აპრილიდან 18 ივნისამდე პერიოდში, ცხრა გემი გაანადგურეს და 140-ზე მეტი გადაამისამართეს.
განახლებული საომარი მოქმედებების ფონზე, ომის დასრულების წინასწარი შეთანხმების შესრულება კიდევ უფრო გართულდა. თეთრი სახლის პრესმდივანმა კაროლინ ლივიტმა ხუთშაბათს განაცხადა, რომ ტრამპი ირანთან მოლაპარაკებებისთვის ღია რჩება.
„პრეზიდენტი მათ პასუხისმგებლობას მოსთხოვს, როდესაც ისინი ზურგს შეაქცევენ შეერთებული შტატებისადმი მიცემულ სიტყვებს. თუმცა, ამავდროულად, ის ყოველთვის ღიაა დიპლომატიისთვის“, – განუცხადა მან ჟურნალისტებს.
მისი თქმით, ირანმა გამოთქვა სურვილი, რომ კვლავ სურს აშშ-სთან შეთანხმების დადება და დასძინა: „ჩვენ მათთან ვსაუბრობთ, მაგრამ კიდევ ერთხელ, პრეზიდენტი არ აპირებს მათ მიერ სრუტეში გემებისთვის ცეცხლის გახსნა პასუხისმგებლობის დაკისრების გარეშე დატოვოს“.
თავდასხმების ესკალაციის პარალელურად, ჰორმუზის სრუტე – ირანის სანაპიროსთან მდებარე კრიტიკული სანაოსნო მარშრუტი, რომელიც თეირანმა ფაქტობრივად გადაკეტა აშშ-ისრაელის დარტყმების საპასუხოდ – დაკეტილი რჩება.
ამან გავლენა მოახდინა რეგიონიდან ნავთობის ნაკადზე და საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტოს ხელმძღვანელი, ფატიჰ ბიროლი შეშფოთებას გამოხატავს გლობალური ენერგომომარაგების საკითხთან დაკავშირებით.
„ჩვენ საქმე სანერვიულოდ გვაქვს და მეც ვინერვიულობ, თუ სიტუაცია მომდევნო რამდენიმე კვირაში არ გაუმჯობესდება“, – განაცხადა ბიროლმა ხუთშაბათს საღამოს.
ხუთშაბათს, თეირანმა განაცხადა, რომ მან დარტყმები განახორციელა იორდანიაში, ქუვეითსა და ბაჰრეინში მდებარე აშშ-ის სამხედრო ბაზებზე, ხოლო აშშ-მ თქვა, რომ ექვსსაათიანი დარტყმების ტალღა განახორციელა სრუტის რამდენიმე ადგილას.
ირანის მთავარმა მომლაპარაკებელმა, მოჰამად ბაგერ ღალიბაფმა, სახელმწიფო მედიას განუცხადა, რომ თეირანს „არ აქვს მიზეზი“, დაიცვას ნებისმიერი შეთანხმება, რომელიც ქვეყნისთვის სასარგებლო არ არის.
მან დასძინა, რომ ირანის ეროვნული უსაფრთხოება დამოკიდებულია ჰორმუზის სრუტეში, მისივე თქმით, „ირანული შეთანხმებების“ შენარჩუნებაზე.