GUARDIANGE – მეფე ჩარლზმა გაამჟღავნა, რომ 2024-2025 წლებში 12.9 მილიონი ფუნტი სტერლინგი გადაიხადა გადასახადის სახით. იგი გახდა პირველი მონარქი, რომელმაც თავისი გადასახადების შესახებ ინფორმაცია გაასაჯაროვა.
მეფის მიერ გადახდილი გადასახადების სიდიდით, ის გაერთიანებული სამეფოს 100 ყველაზე დიდ გადასახადის გადამხდელს შორის შედის.
უელსის პრინცმა განაცხადა, რომ იმავე პერიოდში მან 7.76 მილიონი ფუნტი სტერლინგის გადასახადი გადაიხადა, ნათქვამია ყოველწლიურ სამეფო ანგარიშსა და ანგარიშგებაში.
ასევე გაირკვა, რომ მეფე და დედოფალი კამილა კლარენს ჰაუსში გააგრძელებენ ცხოვრებას და ბუკინგემის სასახლის გარემონტების შემდეგ, იქ აღარ გადავლენ.
ანგარიშები აჩვენებს, რომ სამეფო კარის ყოველწლიური სახელმწიფო დაფინანსების მთავარი წყარო, სუვერენული გრანტი, 2027-28 წლებისთვის 100 მილიონ ფუნტ სტერლინგამდე მიაღწევს.
ანგარიშებიდან ასევე ჩანს, რომ მეფემ 2023-24 წლებში გადასახადის სახით 11.7 მილიონი ფუნტი სტერლინგი, ხოლო პრინცმა უილიამმა იმავე პერიოდში 8.34 მილიონი ფუნტი სტერლინგი გადაიხადა.
მეფისა და პრინც უილიმის მიერ გადახდილი გადასახადის ოდენობის ნებაყოფლობით გამოქვეყნება ორივე მათგანის პირადი გადაწყვეტილება იყო.
ბუკინგემის სასახლემ ეს ნაბიჯი გამჭვირვალობის გაზრდად შეაფასა, რაც მიზნად ისახავს სამეფო ოჯახის „ანგარიშვალდებულების უფრო ფართო გაგების წახალისებას“.
მას შემდეგ, რაც მეფე 2022 წელს მონარქი და უილიამი უელსის პრინცი გახდა, მამა-შვილის მიერ დიდი ბრიტანეთის შემოსავლებისა და საბაჟო სამსახურისთვის გადახდილი გადასახადების ჯამურმა რაოდენობამ 50 მილიონ ფუნტ სტერლინგს გადააჭარბა.
ახალი ციფრები არ იძლევა დეტალურ ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ როგორ იქნა გამოთვლილი გადასახადი.
მონარქმა ყველაზე მაღალ გადასახადი გადაიხადა.
მეფე ყოველწლიურ შემოსავალს იღებს ლანკასტერის საჰერცოგოს მამულიდან, რომელიც შეიქმნა იმისათვის, რომ მონარქს ჰქონდეს დამოუკიდებელი ფულის წყარო ოფიციალური და პირადი ხარჯებისთვის.
ეს არის მიწის, ინვესტიციებისა და ქონების პორტფელი. ის მეფეს წლიურ შემოსავალს აძლევს, რომელიც 2025-26 წლებში 25.2 მილიონი ფუნტი სტერლინგი იყო.
შემოსავლის სხვა წყაროები, რომლებიც გადასახადით იბეგრება, მოიცავს მეფის საკუთარ ინვესტიციებსა და დანაზოგებს, ასევე მისი კერძო საკუთრების, ბალმორალისა და სანდრინგემის მიერ გამომუშავებულ ფულთან ერთად.
თავდაპირველად, როდესაც პრინცი უილიამი ტახტის მემკვიდრე გახდა, გადასახადების შესახებ ინფორმაცია არ გაავრცელა, თუმცა, მამის მსგავსად, ახლა მან შემოსავლისა და კაპიტალის მოგების გადასახადის გადახდა საჯარო გახადა.
პრინცი უილიამი შემოსავალს კორნუოლის საჰერცოგოდან იღებს – მილიარდი ფუნტის ღირებულების 130 000 აკრი მემკვიდრეობითი მამულიდან, რომელიც ასევე მოიცავს ლონდონში მდებარე ოვალური კრიკეტის მოედანს – საიდანაც აფინანსებს სამსახურებრივ მოვალეობებს, მის ოფისს და პირად ოჯახურ ცხოვრებას.
„პრინცი უილიამი იხდის საშემოსავლო გადასახადს ყველაზე მაღალი განაკვეთით. ეს ხარჯები დამოუკიდებლად მოწმდება იმის უზრუნველსაყოფად, რომ ნებისმიერი გამოქვითვა სათანადოა“, – განაცხადა პრინცის პირადმა მდივანმა იან პატრიკმა.
„პრინცი აღიარებს ამ შეთანხმებებისადმი ინტერესს და შესაბამისი გამჭვირვალობის მნიშვნელობას.“
2025-2026 წლების გადასახდელი გადასახადი კვლავ აუდიტის პროცესშია და მომავალ წელს გახდება საჯარო.
მეფისა და პრინც უილიამის შემოსავალი ან კერძო ინვესტიციებთან დაკავშირებული რაიმე დეტალი არ გახმაურებულა.
პრინცმა უილიამმა ასევე განაცხადა, რომ ის პირადად აღარ ისარგებლებს მიტოვებული დარტმურის ციხიდან გამომუშავებული 1.5 მილიონი ფუნტის ოდენობის წლიური ქირით.
მან მოითხოვა, რომ ეს თანხა კორნუოლის საჰერცოგოს შემოსავლიდან ამოიღონ და ამის ნაცვლად, ეს თანხა ადგილობრივი საზოგადოების, განსაკუთრებით ციხის მახლობლად მდებარე სოფელ პრინსტაუნის თემის მხარდაჭერას მოხმარდეს.
დარტმური 2024 წლიდან ცარიელია შენობაში აღმოჩენილი ტოქსიკური აირის, რადონის მაღალი დონის გამო.
სამეფო ოჯახის ყოველწლიური ანგარიშების გამოქვეყნებიდან ასევე ირკვევა:
- ყველაზე ძვირადღირებული სამეფო ვიზიტი საზღვარგარეთ იყო პრინცი უილიამის სამდღიანი ვიზიტი საუდის არაბეთში, რომელიც 2025 წლის თებერვალში შედგა და 130 000 ფუნტ სტერლინგზე ოდნავ მეტი დაჯდა.
- საუდის არაბეთში ვიზიტი წინ უსწრებდა 2025 წლის აპრილში მეფისა და დედოფლის იტალიაში ოთხდღიან სახელმწიფო ვიზიტს, რაზეც 126 946 ფუნტი სტერლინგი დაიხარჯა.
- 2025 წლის ივნისში სამეფო მატარებლით მეფის მგზავრობა ლანკასტერში 48,460 ფუნტი სტერლინგი დაჯდა. ფულის დაზოგვის მიზნით, მატარებელი ექსპლუატაციიდან 2027 წლისთვის უნდა ამოიღონ.
- სამეფო ოჯახმა ბოლო ერთი წლის განმავლობაში ვერტმფრენით დაახლოებით 177 მგზავრობა განახორციელა, რაც 733,063 ფუნტი სტერლინგი დაჯდა.
- ამასობაში, სუვერენული გრანტის გაანგარიშების ახალი ფორმულის თანახმად, სამეფო ოჯახი 2027-2028 წლებში წელიწადში 99.9 მილიონ ფუნტ სტერლინგს მიიღებს. სამი წლის წინ ეს მაჩვენებელი 51.8 მილიონ ფუნტს შეადგენდა.
გრანტი უზრუნველყოფს მონარქიის მიმდინარე ხარჯების სახელმწიფო დაფინანსებას. ეს მოიცავს ძირითად პერსონალურ ხარჯებს, მეფის ოფიციალური სახლის მიმდინარე ხარჯებს, მათ შორის მიღებებს, ინგლისში სასახლეების მოვლა-პატრონობას და სამეფო ვალდებულებებისთვის მგზავრობის ხარჯებს.
დამატებითი თანხა ისტორიული შენობების მოვლა-პატრონობის დაფინანსებას, სამეფო რეზიდენციებში კიბერუსაფრთხოების გაძლიერებას და მწვანე ენერგიაზე გადასვლის მხარდაჭერას მოხმარდება და უინძორის ციხესიმაგრეში ქვაბების შესაცვლელად 11 მილიონი ფუნტი სტერლინგი დაიხარჯება.
ბოლო 10 წლის განმავლობაში, ბუკინგემის სასახლის ძირითადი რემონტის ხარჯების დასაფარად, რომელიც 2027 წლის ბოლოსთვის დასრულდება, სუვერენული გრანტი მის ძირითად თანხაზე მაღალი იყო.
სამუშაოების დასრულების შემდეგ, წლიური მაჩვენებელი 137.9 მილიონი ფუნტი სტერლინგიდან 99.9 მილიონ ფუნტ სტერლინგამდე შემცირდება – თანხა, რომელიც უცვლელი დარჩება მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში, შემდგომ გადახედვამდე.
„მნიშვნელოვანია ხაზგასმით აღვნიშნოთ, რომ სუვერენული გრანტი სამეფო ოჯახის წევრებს პირად შემოსავალს არ აძლევს. ის აფინანსებს დაწესებულების საქმიანობას – და არა პირად ცხოვრებას ან პირად სიმდიდრეს“, – თქვა მეფის მეფის პირადი საფულის მცველმა და ხაზინადრმა, ჯეიმს ჩალმერსმა..
ოფიციალური პირების თქმით, მეფისა და დედოფლის გადაწყვეტილება, განაგრძონ ცხოვრება კლარენს ჰაუსში, სადაც ისინი 2005 წლიდან იმყოფებიან, მიღებულია იმისათვის, რომ საზოგადოებას ბუკინგემის სასახლეზე მეტი წვდომა ჰქონდეს.
სასახლის რეკონსტრუქცია, რომლის საერთო ღირებულება 370 მილიონ ფუნტ სტერლინგს შეადგენს, 2026 წლის მარტში დასრულდება.
ეს იქნება პირველი შემთხვევა დედოფალ ვიქტორიას მეფობის შემდეგ, როდესაც მონარქი ბუკინგემის სასახლისგან მოშორებით ცხოვრებას აირჩევს.
ნორმან ბეიკერმა, „ლიბერალ-დემოკრატების“ შინაგან საქმეთა ყოფილმა მინისტრმა და სამეფო დაფინანსების კრიტიკოსმა, BBC-ს განუცხადა, რომ ბუკინგემის სასახლის სტუმრებისთვის გაყიდული ბილეთები ხაზინას უნდა გადაეცეს და არა სამეფო ოჯახს.
„ბუკინგემის სასახლე ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანს მოიზიდავს, ამიტომ რაც უნდა მოხდეს, არის ის, რომ თუ ისინი ბუკინგემის სასახლეში არ იცხოვრობენ, [მათ] ის საზოგადოებისთვის უნდა გახსნან და წლის 12 თვის განმავლობაში ვიზიტორებისგან მიღებული თანხა სრულად უნდა გადაირიცხოს ხაზინაში რემონტის დასაფინანსებლად“, – თქვა მან.
მან დასძინა, რომ გადასახადების გადახდები აჩვენებს, რომ როგორც მეფის, ასევე პრინცი უილიამის შემოსავლის წყარო „უზარმაზარია“ და უნდა აიხსნას, თუ რატომ არის ისინი „ასე ძვირი“.
„თუ ჩარლზი მონარქიის და უილიამის შესუსტებაზე საუბრობს, ჩვენ ხარჯების შემცირება გვინდა და არა უბრალოდ ბუკინგემის სასახლის აივანზე ნაკლები ხალხის ყოფნა“.
ასევე გამოვლინდა, რომ სამეფო ოჯახის ქონების მართვას ზედამხედველობს სამეფო ოჯახის სამეფო მამულის საკუთრებაში არსებული ქონება და წარმოადგენს დამოუკიდებლად მართულ კომერციულ ბიზნესს, რომლის მოგებაც ხაზინაში ირიცხება. საოპერაციო მოგება ბოლო ერთი წლის განმავლობაში შემცირდა.
სუვერენული გრანტი სამეფო ქონების მოგების გარკვეულ პროცენტულ მაჩვენებელს ეფუძნება. გრანტი სამეფო ქონებიდან კი არა, ხაზინიდან მოდის, თუმცა სამეფო ქონება საორიენტაციო მაჩვენებლად გამოიყენება.
ოპერაციული მოგება მარტამდე პერიოდში 1.2 მილიარდ ფუნტ სტერლინგამდე შემცირდა, გასული წლის 1.4 მილიარდ ფუნტ სტერლინგთან შედარებით.
ციფრებმა აჩვენა, რომ კლება, ძირითადად, ოფშორულ ქარის ენერგიას უკავშირდებოდა, რადგან ოფშორულ ქარის ენერგიასთან დაკავშირებული გადასახადებიდან ადრე მიღებული ზრდა შემცირდა და პროექტების მშენებლობა ახლა დაიწყო.
ბოლო ორი წლის განმავლობაში მოგება რეკორდულ დონემდე გაიზარდა საკომისიოების წყალობით – გადახდებისა, რომლებსაც კომპანიები ახორციელებენ ზღვის ფსკერის ნაწილის დასაჯავშნად, სადაც საბოლოოდ ქარის ტურბინები აშენდება.