GUARDIANGE – ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ (WHO) კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას აფეთქება საერთაშორისო შეშფოთების საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საგანგებო მდგომარეობად გამოაცხადა. ამის შესახებ BBC იტყობინება.
სააგენტომ განაცხადა, რომ კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ იტურის პროვინციაში გავრცელებული აფეთქება, სადაც დაახლოებით 246 საეჭვო და 80 გარდაცვალების შემთხვევა დაფიქსირდა, პანდემიური საგანგებო მდგომარეობის კრიტერიუმებს არ აკმაყოფილებს.
თუმცა, მან გააფრთხილა, რომ შესაძლოა ეს იყოს „გაცილებით უფრო მასშტაბური აფეთქება“, ვიდრე ამჟამად აღმოჩენილი და მოხსენებული შემთხვევებია, რაც ადგილობრივი და რეგიონული გავრცელების მნიშვნელოვან რისკს შეიცავს.
ჯანდაცვის სააგენტოს ცნობით, ებოლას ამჟამინდელ შტამს ბუნდიბუგიოს ვირუსი იწვევს, რომლის წინააღმდეგაც არ არსებობს დამტკიცებული მედიკამენტები ან ვაქცინები.
ადრეული სიმპტომებია სიცხე, კუნთების ტკივილი, დაღლილობა, თავის ტკივილი და ყელის ტკივილი, რასაც მოჰყვება ღებინება, დიარეა, გამონაყარი და სისხლდენა.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ცნობით, ამჟამად ვირუსის ლაბორატორიულად დადასტურებული რვა შემთხვევაა, სხვა სავარაუდო შემთხვევები და გარდაცვალების შემთხვევები ჯანდაცვის სამ ზონაში, მათ შორის იტურის პროვინციის დედაქალაქ ბუნიასა და ოქროს მომპოვებელ ქალაქებში -მონგვალუსა და რუამპარაში.
ვირუსის ერთი შემთხვევა დადასტურდა დედაქალაქ კინშასაში, სავარაუდოდ, იტურიდან დაბრუნებულ პაციენტში.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ ვირუსი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ფარგლებს გარეთაც გავრცელდა, ორი დადასტურებული შემთხვევა კი მეზობელ უგანდაში დაფიქსირდა. უგანდის ოფიციალური პირების თქმით, ხუთშაბათს გარდაცვლილი 59 წლის მამაკაცის ვირუსი დადებითი აღმოჩნდა.
უგანდის მთავრობის განცხადებაში ნათქვამია, რომ გარდაცვლილი პაციენტი კონგოს მოქალაქე იყო, რომლის ცხედარი უკვე გადაასვენეს კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში.
კვირას, AFP-ის ცნობით, ლაბორატორიამ ასევე დაადასტურა ებოლას შემთხვევა აღმოსავლეთ ქალაქ გომაში, რომელსაც ამჟამად „M23“-ის მეამბოხეები აკონტროლებენ.
კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას ვირუსით სულ მცირე ექვსი ამერიკელი დაინფიცირდა, ერთ-ერთს კი სიმპტომები გამოუვლინდა, თუმცა არცერთი მათგანის ინფიცირება დადასტურებული არ არის, იუწყება BBC-ის ამერიკული პარტნიორი CBS წყაროებზე დაყრდნობით.
STAT News-ის ცნობით, აშშ-ის მთავრობა მათ ქვეყნიდან გაყვანას, შესაძლოა, გერმანიაში არსებულ სამხედრო ბაზაზე გადაყვანას ცდილობდეს.
აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრმა (CDC) განაცხადა, რომ ისინი კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და უგანდაში დამატებითი პერსონალის გაგზავნას გეგმავენ, ხოლო კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში აშშ-ის საელჩომ ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ გაფრთხილება გაავრცელა, რომელშიც მოქალაქეებს იტურის პროვინციაში მოგზაურობისგან თავის შეკავების შესახებ აცნობებს.
BBC კომენტარისთვის დაავადებათა კონტროლის ცენტრს დაუკავშირდა.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ განაცხადა, რომ კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მიმდინარე უსაფრთხოების მდგომარეობა და ჰუმანიტარული კრიზისი, მოსახლეობის მაღალ მობილურობასთან, ცხელი წერტილის ურბანულ მდებარეობასთან და რეგიონში არაფორმალური ჯანდაცვის დაწესებულებების დიდ რაოდენობასთან ერთად, ზრდის გავრცელების რისკს.
კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მოსაზღვრე ქვეყნები ვაჭრობისა და მოგზაურობის გამო მაღალი რისკის ჯგუფად მიიჩნევიან.
რუანდამ განაცხადა, რომ „სიფრთხილის ზომების“ სახით, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასთან ქვეყნის საზღვარზე სკრინინგს გაამკაცრებს.
ჯანდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ გაძლიერდა მეთვალყურეობის სისტემები და ჯანდაცვის ჯგუფები მზადყოფნაში არიან, რათა „უზრუნველყონ ადრეული გამოვლენა და საჭიროების შემთხვევაში სწრაფი რეაგირება“.
ჯანმო-მ ურჩია კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას და უგანდას, შექმნან საგანგებო ოპერაციების ცენტრები ინფექციის პრევენციის ზომების მონიტორინგის, თვალყურის დევნებისა და განხორციელების მიზნით.
უწყების განცხადებით, გავრცელების მინიმიზაციის მიზნით, დადასტურებული შემთხვევები დაუყოვნებლივ იზოლირებული უნდა იქნას და მკურნალობა უნდა ჩატარდეს მანამ, სანამ ბუნდიბუგიოს ვირუსზე ორი სპეციფიკური ტესტი, რომელიც მინიმუმ 48 საათის ინტერვალით ჩატარდება, უარყოფითი არ იქნება.
დადასტურებული შემთხვევების მქონე რეგიონების მოსაზღვრე ქვეყნების მთავრობებმა უნდა გააძლიერონ მეთვალყურეობა და ჯანმრთელობის შესახებ ანგარიშგება.
ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ დასძინა, რომ დაზარალებული რეგიონის მიღმა მყოფმა ქვეყნებმა არ უნდა დახურონ საზღვრები ან შეზღუდონ მოგზაურობა და ვაჭრობა, რადგან „ასეთი ზომები, როგორც წესი, შიშის გამო ხორციელდება და არანაირი მეცნიერული საფუძველი არ გააჩნია“.
ჯანმო-ს გენერალურმა დირექტორმა, დოქტორმა ტედროს ადჰანომ ღებრეიესუსმა, გააფრთხილა, რომ ამჟამად „მნიშვნელოვანი გაურკვევლობაა ინფიცირებულთა რეალურ რაოდენობასა და აფეთქების გეოგრაფიულ გავრცელებასთან დაკავშირებით“.
რა არის ებოლა და როგორ ვრცელდება ის?
- რა იწვევს ამ აფეთქებას? ებოლა ვირუსით გამოწვეული დაავადებაა – ის იშვიათია, მაგრამ მძიმე და ხშირად სასიკვდილო. ებოლას ვირუსის სამი სახეობა არსებობს, რომლებიც აფეთქებებს იწვევს და ეს სახეობა ბუნდიბუგიოს სახელითაა ცნობილი.
- როგორ გადადის ებოლა? ის ადამიანებს შორის ვრცელდება ინფიცირებული ბიოლოგიური სითხეებით, როგორიცაა სისხლი და ღებინება.
- რამდენად სასიკვდილოა ეს? ბუნდიბუგიოს ებოლას ვირუსის წინა აფეთქებების დროს ადამიანების დაახლოებით 30% გარდაიცვალა.
- რა არის ინკუბაციის პერიოდი? სიმპტომები ინფიცირებიდან ორიდან 21 დღემდე ვლინდება.
- რა სიმპტომებია? საწყისი სიმპტომები უეცრად ჩნდება და გრიპის მსგავსია, როგორიცაა სიცხე, თავის ტკივილი და დაღლილობა. დაავადების პროგრესირებასთან ერთად ვითარდება ღებინება და დიარეა და ორგანიზმის ორგანოები კარგად ვერ ფუნქციონირებენ. ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება განუვითარდეს შინაგანი და გარეგანი სისხლდენა.
- საიდან მოდის ებოლა? აფეთქებები იწყება მაშინ, როდესაც ადამიანი ებოლას ინფიცირებული ცხოველებისგან, მაგალითად, ღამურებისგან, გადაედება.
- არსებობს ვაქცინა? ზაირის ებოლას სახეობის საწინააღმდეგო ვაქცინები არსებობს, მაგრამ არა ბუნდიბუგიოს საწინააღმდეგო.
ებოლა პირველად 1976 წელს აღმოაჩინეს დღევანდელი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიაზე და ვარაუდობენ, რომ ის ღამურებიდან გავრცელდა. ეს ქვეყანაში ამ სასიკვდილო ვირუსული დაავადების მე-17 აფეთქებაა.
ჯანმო-ს მონაცემებით, ებოლას სამკურნალო დადასტურებული საშუალება არ არსებობს, საშუალო სიკვდილიანობის მაჩვენებელი დაახლოებით 50%-ია.
აფრიკის დაავადებათა კონტროლის ცენტრმა ადრე განაცხადა, რომ შეშფოთებულია რუმპარასა და ბუნიას ურბანული გარემოსა და მონგვალუში სამთო მოპოვებითი საქმიანობის გამო შემდგომი გავრცელების მაღალი რისკით.
ჯანდაცვის სააგენტოს აღმასრულებელმა დირექტორმა, დოქტორმა ჯინ კასეიამ, დასძინა, რომ დაზარალებულ რაიონებსა და მეზობელ ქვეყნებს შორის „მოსახლეობის მნიშვნელოვანი გადაადგილება“ ასევე გულისხმობს რეგიონული კოორდინაციის აუცილებლობას.
ბოლო 50 წლის განმავლობაში აფრიკის ქვეყნებში ვირუსით დაახლოებით 15 000 ადამიანი გარდაიცვალა.
კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ყველაზე სასიკვდილო ეპიდემია 2018-2020 წლებში დაფიქსირდა, რომლის დროსაც თითქმის 2300 ადამიანი დაიღუპა.
2025 წელს, შორეულ რეგიონში ეპიდემიის შედეგად 45 ადამიანი გარდაიცვალა.
მომზადებულია GUARDIANGE-ის მიერ